Кышкы сезон башыннан Казан урамнарыннан 1 млн тоннадан артык кар чыгарылган инде, шуның 903,6 мең тоннасы яисә 88% ы гыйнварда һәм февральнең яртысында гына. Кыш айларында кар катламының калынлыгы 80 см дан артыкка җиткән – бу Себер төбәге шәһәрләре күрсәткечләре белән чагыштырырлык. Аппарат киңәшмәсендә мондый мәгълүматларны Тышкы төзекләндерү комитеты рәисе Альберт Шәйнуров китерде.
«Кыш башыннан явым-төшем нормасының 150% ка якыны, 176,5 мм кар яуды. Кар чыгару 1 млн тоннадан артып китте: без инде 1 млн 20 тонна чыгардык. Игорь Владимирович Куляжев җитәкчелегендәге район администрацияләре, муниципаль унитар предприятиеләр, Тышкы төзекләндерү комитеты башлыклары юл предприятиеләренең көйле эшләвен һәм хаталар өстендә эшләвен билгеләп үтәсем килә. Кардан чистартуның сыйфаты 2024 елга караганда шактый югары, эшче куллар элеккечә җитми», – дип билгеләде шәһәр мэры Илсур Метшин.
Кар чыгару буенча мөрәҗәгатьләр шактый күп, әмма иң күп проблемалар ишегалларында, дип өстәде ул.
Мэр шулай ук җир өсте пилотсыз очкычы ярдәмендә кар чистарту тәҗрибәсен шәрехләде. «Узган атнада сынап караган яңа технологияләрне билгеләп үтми булдыра алмыйм. Предприятиеләрнең берсендә булдык, алар безнең сугышчыларга алгы сызыкта хезмәт итүче һәм җиңүне якынайтырга ярдәм итүче җир өсте пилотсыз очкычлар эшли. Без массакүләм мәгълүмат чараларыннан хезмәттәшләребез белән шактый күптән кар ята торган ишегалдына килдек, тыгыз карны пилотсыз очкыч май кебек кискән. Әлбәттә, технологик камиллеккә җиткерү, проектны арзанайту мәсьәләләре бар, әмма безнең «Кулибиннар»ның Казан машина төзелеше авиация инженерлык, техник һәм фәнни мәктәбе абруен югары тотуын дәвам итүе сөендерә», – дип сөйләде мэр.
Ул МХОдә хезмәт итә торган уйлап табуларның идарәче компанияләр ишегалларында һәм авыл хуҗалыгында ярдәм итәчәгенә ышаныч белдерде. «Пилотсыз очкычны куллану төрлелеге бик киң. Әмма аңа кадәр, танылган җырда әйтелгәнчә, «кеше түгел, ә роботлар кадыйлар», эш күп әле, шуңа күрә әйдәгез, җиңнәрне сызганып эшлик», – дип йомгаклады Илсур Метшин.
Альберт Шәйнуров билгеләп үткәнчә, гыйнвар аенда күп кар явып үткәннән соң шәһәр урамнарына янә бураннар һәм көчле явым-төшемнәр ишелде.
«Республика Гидрометеорология үзәге мәгълүматлары буенча, февральнең ике атнасында Казанда айлык норма 37 мм булганда 54,4 мм явым-төшем булган, бу аның 147% ы. Без гадәти булмаган климат шартларында эшлибез, алда әле ярты ай. 2026 ел башыннан шәһәрдә 128,2 мм явым-төшем булды. Казанда соңгы ун елда иң карлы кыш булган 2024 ел дип игълан ителгән иде, ул елның шул ук чорында 113,3 мм явым-төшем яуган», – дип белдерде докладчы.
Карлы көннәрдә техниканың уртача тәүлеклек чыгышы 1,1 мең берәмлек тәшкил итә. Шуның яртысы – төзелештә, юлларны төзекләндерүдә һәм башкаларда эшләүче оешмалардан җәлеп ителгән техника. Кар эретү пунктлары югары йөкләнеш шартларында эшли. Аларга проект куәтеннән бер ярым-ике тапкырга күбрәк кертелә.
«Элегрәк кертелгән «Буран» планы үз нәтиҗәсен күрсәтте, бу күбрәк ресурсларны мобилизацияләргә мөмкинлек бирде. Ләкин без аны даими рәвештә кертә алмыйбыз, шәһәрдәге барлык өлкәләрнең көндәлек тормыш эшчәнлеген тоткарлый алмыйбыз. Шуңа күрә яуган карларның нәтиҗәләрен бетерү буенча эш көчәйтелгән режимда, аеруча төнлә башкарыла. Кар өемнәре белән капланган юлларны күреп, әле күп кар чыгарырга кирәклеген аңлыйбыз», – диде Альберт Шәйнуров.
Тротуарларны һәм юлларны бозга каршы даими эшкәртү мәҗбүри рәвештә башкарыла. Бу хәрәкәт куркынычсызлыгын тәэмин итү өчен кирәк – кар явулар һәм авария хәлләре килеп чыкмасын өчен. Февраль башыннан 10,6 мең тонна реагент һәм ком-тоз катнашмасы тотылган.
Докладчы сөйләгәнчә, шәһәрдә берничә ел юлларны катнаш эшкәртү кулланыла. Һава шартларына карап, юлларда каты яки ике фазалы (чыланган) реагент кулланалар, кайбер участокларда ком-тоз катнашмасы сибәләр. Быел реагентның тагын бер төре – сыек реагентны сынап карадылар. Аны инде күптән Мәскәүдә кулланып, аның нәтиҗәлелеген күрәләр.
Сыек реагентны һава температурасы -10 градуска кадәр булганда кулланырга мөмкин. Ул юлның бөтен өслеген эшкәртергә мөмкинлек бирә һәм кар ябышуны һәм кар катламы хасил булуны кисәтә. Сынау кысаларында Ямашев проспекты һәм Гвардия урамындагы ике участок сайлап алынды. Монда юлларда сыек һәм ике фазалы реагентлар белән эшкәртеләчәк. Эксперимент нәтиҗәләре буенча катнаш эшкәртүдән икътисадый нәтиҗәне ачыклау өчен нәтиҗәләрне анализлыйлар.
«Без элегрәк хәбәр иткән идек, быел ЮХИДИ ярдәме белән юл буендагы як полосаларны сыйфатлы җыештыру өчен тиешсез урыннарда тукталган автомобильләр проблемасына кискен рәвештә тотынырга мөмкин булды. Гыйнвар һәм февраль айларында 2470 автомобиль алып куелган, узган ялларда гына да 202 машина күчереп куйганнар», – дип билгеләп үтте Альберт Шәйнуров.
Ул машинаны кар чистарту вакытына күчерү кирәклеге турында хәбәр итү өчен махсус әңгәмә боты актив кулланыла, дип өстәде. 1 гыйнвардан 8,5 меңнән артык кисәтү шалтыратуы башкарылган.
«Бот белән хезмәттәшлек иткәндә без халыктан кисәтүләр алдык, чөнки шалтыратулар кичке һәм төнге вакытта башкарыла. Моның уңайсызлыклар тудырырга мөмкинлеген аңлыйбыз. Әмма безнең беренче чираттагы бурыч – сыйфатлы чистартуны тәэмин итү, еш кына ул нәкъ менә соң сәгатьләрдә, юлларда иркенрәк вакытта туры килә. Аңлап каравыгызны һәм шулай да үз машиналарыгызны күчерүегезне сорыйбыз», – дип мөрәҗәгать итте шәһәр халкына Тышкы төзекләндерү комитеты рәисе.
Моннан тыш, муниципаль машина кую урыннарын чистарту дәвам итә. Мөрәҗәгатьләрнең зур күләме «Минем Казан» боты аша килә. Гыйнвар башыннан бирле халыктан кар чистарту, аны чыгару һәм бозлавыкка каршы эшкәртү буенча кисәтүләргә бәйле 10 меңнән артык хәбәр алынган. Ә бердәм шалтырату үзәге хезмәте аша биш меңнән артык шалтырату кабул ителгән.
«Кайвакыт күп кар яуганда бер урам өчен бер сәгать дәвамында еш гаризалар килә. Бу аларны игътибарга алмыйлар дигәнне аңлатмый. Техника һичшиксез чистартырга киләчәк, әмма мөрәҗәгатьләр буенча йөкләнеш арта бара», – дип аңлатты Альберт Шәйнуров.
Ул ассызыклаганча, социаль челтәрләр аша килгән мөрәҗәгатьләр җылылык картасында җыела, ул кабатлана торган проблемаларның кайда булуын күрсәтә. Бу мәгълүмат проблемалы нокталар буенча эшне көчәйтү өчен атна саен МУПселәре һәм администрацияләр белән эшләнә.
«Безнең халкыбызга зур үтенеч – безгә кире элемтә бирегез. Проблема турында хәбәр итеп, төгәл урынын күрсәтү яхшырак. Кайвакыт хәбәрдә бары тик урамны гына билгелиләр, ул бик озын булырга мөмкин, бу күп кар яуган зонаны билгеләү катлауландыра», – дип аңлатты докладчы.